คนไทยพึ่ง AI มากขึ้น: 31.3% รู้สึกว่า AI เข้าใจดีกว่าครอบครัว

สรุปสั้นๆ: คนไทยพึ่ง AI ในเรื่องความรู้สึกมากขึ้นชัดเจน ผลวิจัยของคณะจิตวิทยา จุฬาฯ ร่วมกับธนาคารจิตอาสา ที่เปิดเผยเมื่อ 27 ต.ค. 2569 พบว่าคนไทย 31.3% รู้สึกว่า AI เข้าใจตัวเองได้ดีกว่าคนในครอบครัว เพิ่มจาก 20% ในปี 2568 ขณะที่ สสส. และภาคีกว่า 300 องค์กรเตรียมเปิดแคมเปญ “ฟังกันนะบุรี” ตลอดเดือนพฤศจิกายนนี้ เพื่อชวนคนไทยกลับมาฟังกันมากขึ้น

ข่าวนี้ไม่ใช่ข่าวเปิดตัวเครื่องมือใหม่ แต่ผมว่าเรื่องคนไทยพึ่ง AI แบบนี้สำคัญกับคนที่ใช้ AI ทุกวันมากครับ เพราะมันบอกว่าเราเริ่มใช้ AI ไม่ใช่แค่ทำงาน แต่ใช้เป็นที่ระบายด้วย

ผลวิจัยบอกอะไร: คนไทยพึ่ง AI มากขึ้นแค่ไหน

งานวิจัยนี้ชื่อว่า “ความเหงาโดดเดี่ยวในสถานการณ์ภัยพิบัติและการพึ่งพิงปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในความสัมพันธ์ของคนไทย ประจำปี 2569” จัดทำโดยคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับธนาคารจิตอาสา ความสุขประเทศไทย ตัวเลขหลักมี 3 ตัวครับ

• คนที่รู้สึกว่า AI เข้าใจตัวเองได้ดีกว่าคนในครอบครัว เพิ่มจาก 20% ในปี 2568 เป็น 31.3% ในปี 2569
• คนที่รู้สึกว่า AI เข้าใจตัวเองได้ดีกว่าเพื่อน เพิ่มจาก 17% เป็น 28.1%
• คนไทย 47.9% รู้สึกว่าอุทกภัยกระทบความรู้สึกในด้านลบ ทั้งความเครียด เหงา เศร้า และโดดเดี่ยว

พูดง่ายๆ คือเกือบ 1 ใน 3 ของคนไทยรู้สึกว่าคุยกับ AI แล้วถูกเข้าใจมากกว่าคุยกับคนในบ้าน และตัวเลขนี้โตขึ้นเกินครึ่งในปีเดียว

ข้อควรรู้คือข่าวที่เผยแพร่ออกมาเป็นการแถลงข่าว ยังไม่ได้บอกจำนวนกลุ่มตัวอย่าง วิธีเก็บข้อมูล หรือช่วงเวลาที่สำรวจ ผมเลยอยากให้มองเป็นสัญญาณของแนวโน้ม มากกว่าจะสรุปว่าคนไทยทั้งประเทศเป็นแบบนี้ครับ

ทำไม AI ถึงดู “เข้าใจ” เรามากกว่าคนใกล้ตัว

ข้อนี้งานวิจัยไม่ได้อธิบายไว้ ส่วนนี้เป็นความเห็นของผมเองนะครับ AI อย่าง ChatGPT หรือ Gemini ตอบได้ตลอด 24 ชั่วโมง ไม่เหนื่อย ไม่ขัดจังหวะ ไม่ตัดสิน และพยายามตอบให้ตรงกับที่เราพิมพ์ไป คนที่กำลังเครียดหรือเหงาจึงรู้สึกว่าได้ระบายแบบไม่มีใครดุ

แต่ความรู้สึกว่า “ถูกเข้าใจ” กับการมีคนที่อยู่ข้างเราจริงๆ เป็นคนละเรื่องกัน AI ไม่รู้จักชีวิตเรานอกจากสิ่งที่เราพิมพ์ให้ และมาหาเราที่บ้านไม่ได้เวลามีเรื่องจริง

“ฟังกันนะบุรี” คืออะไร

ผลวิจัยนี้ถูกเปิดเผยในงานเปิดตัวแคมเปญ “ฟังกันนะบุรี” เมื่อ 27 ต.ค. 2569 ที่สยามพารากอน แคมเปญนี้จัดโดย สสส. ร่วมกับธนาคารจิตอาสา ความสุขประเทศไทย ภาคีเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา และสยามพารากอน เนื่องในเดือนการฟังแห่งชาติ ซึ่งตรงกับเดือนพฤศจิกายนของทุกปี

• ช่วงเวลา: ตลอดเดือน พ.ย. 2569
• ภาคี: มากกว่า 300 องค์กรทั่วไทย และมีกิจกรรมพร้อมกันอีก 4 ทวีป
• กทม.: กิจกรรม Listening Space @ สวนลุมพินี โซนสะพานเขียว ทุกวันเสาร์ 13.00-18.00 น. และกิจกรรมทุกสัปดาห์ที่ลาน Nextopia สยามพารากอน
• ต่างจังหวัด: อบจ.ปราจีนบุรีเตรียมขยายผลการฝึกทักษะการฟังไปที่ รพ.สต. อีก 94 แห่ง

ดูรายละเอียดกิจกรรมได้ที่เว็บไซต์ listen.happinessisthailand.com ซึ่งเป็นช่องทางที่ข่าวระบุไว้ครับ

คนไทยพึ่ง AI ได้ แต่ควรใช้แบบไหน

ผมไม่คิดว่าการคุยกับ AI เป็นเรื่องผิดครับ หลายคนใช้เรียบเรียงความคิดก่อนไปคุยกับคนจริงด้วยซ้ำ ถ้าเป็นผม ผมจะใช้แบบนี้

1. ใช้ช่วยเรียบเรียงคำพูด เช่น ให้ AI ช่วยคิดว่าจะเปิดใจคุยกับลูกหรือแฟนยังไงให้ไม่ทะเลาะกัน แล้วไปพูดกับคนจริง
2. อย่าให้ AI เป็นที่ปรึกษาคนเดียว เรื่องใหญ่ เช่น ปัญหาเงิน ความสัมพันธ์ หรือสุขภาพ ควรมีคนจริงอย่างน้อย 1 คนรับรู้ด้วย
3. ระวังข้อมูลส่วนตัว เรื่องที่ระบายกับ AI คือข้อมูลที่ส่งออกไปนอกเครื่องเรา อย่าใส่ชื่อจริง เลขบัญชี หรือรายละเอียดที่ระบุตัวคนอื่นได้
4. ลองฝึกฟังคนในบ้าน แคมเปญนี้ย้ำเรื่อง “รับฟังด้วยหัวใจ ไม่ตัดสิน” ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ AI ดูน่าคุย เราก็ทำแบบนั้นกับคนใกล้ตัวได้

ข้อควรระวัง

AI ไม่ใช่นักจิตวิทยาหรือแพทย์ และอาจตอบผิดได้ ถ้ารู้สึกเครียดหรือเศร้าต่อเนื่องจนกระทบการกินการนอน ควรคุยกับคนที่ไว้ใจหรือผู้เชี่ยวชาญ โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตได้ครับ

คำถามที่พบบ่อย

ผลวิจัยนี้ใครเป็นคนทำ?
คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับธนาคารจิตอาสา ความสุขประเทศไทย เปิดเผยในงานแถลงข่าวของ สสส. เมื่อ 27 ต.ค. 2569

31.3% หมายถึงอะไร?
หมายถึงสัดส่วนคนไทยที่รู้สึกว่า AI เข้าใจตัวเองได้ดีกว่าคนในครอบครัว ข่าวยังไม่ได้ระบุจำนวนกลุ่มตัวอย่าง จึงควรดูเป็นแนวโน้ม

คุยกับ AI เวลาเครียดได้ไหม?
ได้ครับ แต่ใช้เป็นตัวช่วย ไม่ใช่ที่พึ่งเดียว และไม่ควรใส่ข้อมูลส่วนตัวที่อ่อนไหว ถ้าเครียดหนักควรคุยกับคนจริงหรือโทร 1323

อยากไปกิจกรรม “ฟังกันนะบุรี” ต้องทำยังไง?
ในกรุงเทพฯ มี Listening Space ที่สวนลุมพินีทุกวันเสาร์ของเดือน พ.ย. 13.00-18.00 น. ดูรายละเอียดเพิ่มที่ listen.happinessisthailand.com

สรุป

• คนไทยพึ่ง AI มากขึ้น 31.3% รู้สึกว่า AI เข้าใจดีกว่าครอบครัว จาก 20% ในปีก่อน
• เทียบกับเพื่อน ตัวเลขขึ้นจาก 17% เป็น 28.1%
• สสส. และภาคีกว่า 300 องค์กร เปิดแคมเปญ “ฟังกันนะบุรี” ตลอด พ.ย. 2569
• ใช้ AI ช่วยคิดได้ แต่เรื่องใจควรมีคนจริงอยู่ด้วยเสมอ

ถ้าอยากใช้ AI ช่วยเรียบเรียงคำพูดให้ได้ผลดีขึ้น อ่านพื้นฐานได้ที่ Prompt คืออะไร? วิธีเขียน Prompt ให้ AI เข้าใจ ฉบับมือใหม่ หรือลองสร้าง Prompt เองที่ ตัวช่วยสร้าง Prompt

แล้วคุณล่ะครับ เคยรู้สึกว่าคุยกับ AI แล้วสบายใจกว่าคุยกับคนใกล้ตัวไหม เล่าให้ฟังในคอมเมนต์ได้เลยครับ

ที่มา

• Hfocus: คนไทยรู้สึกเหงา-โดดเดี่ยว 31.3% หันพึ่ง AI เข้าใจกันมากกว่ามนุษย์
• ผู้จัดการออนไลน์: สสส.ผนึก 300 องค์กร เปิด “ฟังกันนะบุรี” พบคนไทย 31.3% รู้สึก AI เข้าใจดีกว่าครอบครัว
• สยามรัฐ: สสส.-ธนาคารจิตอาสา เปิดแคมเปญ “ฟังกันนะบุรี” สู้ภัยความเหงา
• บ้านเมือง: สสส.-ธนาคารจิตอาสา ผนึกกำลังองค์กร 300 แห่งทั่วไทย เปิดแคมเปญ “ฟังกันนะบุรี”